Wat ons hart ons te zeggen heeft


 

Ons hart heeft ons iets te zeggen. Anders zou de uitdrukking niet bestaan “je hart laten spreken”. Maar ieder beseft dat dit “spreken” niet letterlijk zo bedoeld is, maar beeldtaal is. Meestal roepen we met deze woorden opgeroepen om mee te doen met een bepaalde actie.

 

Het woord “hart” duidt op de eerste plaats op een deel van het lichaam van mensen en dieren, namelijk het orgaan, dat de bloedsomloop op gang houdt. Een kwestie van biologie!
Maar het woord hart heeft ook een veel diepere betekenis en verwijst dan naar de kern van de menselijke persoon. Zo zijn er in onze taal vele tientallen uitdrukkingen en gezegdes, waarin het woord hart voorkomt in een beeldende betekenis. Je vindt ze uitgebreid in allerlei (spreek-) woordenboeken beschreven.
Ik noem er hier – bij wijze van voorbeeld - enkele die het hart verbinden met andere lichaamsdelen:
- het hart op de tong hebben
- waar het hart vol van is, loopt de mond van over
- in hart en nieren
- met hart en ziel
- het hart zonk hem in de schoenen
- uit het oog, uit het hart.
- zijn hart klopte in zijn keel.
- met de hand op het hart

 

Alle bovenstaande uitdrukkingen hebben te maken met diep-menselijke kwaliteiten. Het gaat over mijn goede en slechte eigenschappen. Over wat er leeft in mijn binnenste. Dat drukt het woord hart uit. Zo is iemand die een groot hart heeft, in staat anderen “ruimhartig” te vergeven. Iemand die een klein hartje heeft is heel emotioneel. Iemand die zijn hart verloren heeft, is niets kwijt, maar is verliefd. En als iets je ter harte gaat, dan ben je blijkbaar erg met iets begaan.

 

Het woord hart duidt dus op wat in het binnenste van mensen leeft, vaak onzichtbaar voor andere mensen. Dat hoeft niet altijd positief te zijn. Iemand met een hart van steen is niet ziek, maar wil zich niet laten raken door het leed van anderen, zo iemand noemen we ook wel harteloos.

 

Een van de mooiste uitdrukkingen met het woord hart vind ik altijd “hart voor iets hebben”. Het betekent dat je ten diepste met iets (of met iemand) begaan bent. Het gaat je aan het hart, dat geeft aan dat een bepaalde situatie je pijn doet.

 

Ik hoop dat we zo ook de uitdrukking “je hart volgen” gemakkelijker kunnen verstaan. Het betekent zoveel als doen, wat je diep in jezelf voelt, dat je moet doen.
Dat is niet zo vanzelfsprekend als het lijkt: in het leven moeten we vaak doen wat anderen zeggen dat we moeten doen, of we doen wat ons het meeste oplevert. En dan reageren we met: “Ik zou wel willen, maar… ik moet nog zoveel andere dingen doen.

 

Er zijn genoeg verhalen van mensen die hun hart gevolgd hebben, mensen die hun carrière hebben afgebroken of opgegeven om zich in te zetten voor b.v. de milieubeweging of voor ontwikkelingslanden, of mensen die zich naast hun baan heel bewust als vrijwilliger of mantelzorger inzetten.
Wie zijn hart volgt, ontdekt dat het leven aan waarde wint. Maar om je hart te kunnen volgen, moet je wel weten waardoor je in je hart wordt geraakt, moet je je hart leren openen voor mensen en situaties om je heen.

 

Je hart volgen, dat gaat niet vanzelf, maar je kunt het wel leren. Soms door alleen maar stil te worden en na te denken over: wat houdt mij werkelijk bezig in mijn leven, waar zou ik mijn leven aan willen besteden, wat kan mijn leven hier en nu de moeite waard maken?