Je hart volgen, een uitdaging


 

Het klinkt zo mooi: “Je hart volgen”, maar het roept tegelijk allerlei vragen op: wat is dat, je hart volgen en hoe doe je dat? Ik moet daarbij denken aan de beroemde woorden die aan Augustinus worden toegeschreven: “Ama et fac quod vis”, dat is vertaald: bemin en doe (dan maar) wat je wilt. Dat klinkt op het eerste gehoor wat vreemd: als je maar bemint, leeft vanuit de liefde, dan zou het verder niet uitmaken wat je doet??.
Maar zo vreemd is het toch niet. Iemand die leeft vanuit de liefde, en hiermee is dan de liefde voor de naaste, de medemens bedoeld, zal – als hij werkelijk met anderen begaan is – nooit iets ten nadele van anderen willen doen. Zijn levensinstelling is vol van zorg en respect voor de mensen om hem of haar heen.

 

Dat betekent: in je hart kun je ontdekken hoe je vanuit de liefde je leven kunt opbouwen. In je hart komt het beste van de mens naar boven; liefde als levenskracht.
Maar – we kunnen niet ontkennen - diep in het hart zitten ook de slechte kanten van de mens verscholen, zoals egoïsme, haat, onverschilligheid (harteloosheid), machtswellust en bezitsdrang.
Je hart kan naar binnen gericht zijn, op jezelf en je eigen voordeel, of naar buiten, op de mensen die je liefhebt, op de schoonheid van de natuur, op het geheim van het leven, dat we God noemen.
Je hart volgen: het klinkt leuk, maar het is niet zo gemakkelijk als het lijkt. Je moet bij jezelf te rade gaan, proberen te verstaan wat er leeft in je hart. Daarom spreken we hier ook over de weg van het hart. Al gaande ontdek je wat die weg inhoudt.

 

De weg van het hart is trouwens geen simpele, rechtlijnige weg. Je komt regelmatig op kruispunten te staan. Die kruispunten zijn de crisismomenten van het leven. Het woord crisis betekent hier zoveel als oordeel. Het is het moment waarop er zoveel in je leven gebeurt, dat je even moet stilstaan om de situatie te be-oordeel-en wellicht tot een nieuwe keuze moet komen. Wat is mij overkomen en hoe wil ik verder gaan?

 

Vaak is het zo dat ons leven zijn vertrouwde gangetje gaat, en zolang er niets geks gebeurt kun je daar goed mee vooruit. Maar dan gebeurt er iets - iemand in je directe omgeving overlijdt, je verliest je baan, of je verstaat je niet meer met je partner – en ineens vraag je je af of je wel goed bezig bent, of dat je misschien iets anders wil. Op zo’n moment zoek je welke weg je hart je wijst.

 

Laat ik proberen concreter te worden: er wordt tegenwoordig vaak gesproken over de midlife crisis. Mensen (globaal tussen de 40 en 50 jaar), hebben hun leven op orde: ze hebben zich beroepsmatig ontwikkeld, hebben een huis en gezin, een familie- en vriendenkring, en dan – en dat wordt vaak versterkt door het feit dat de kinderen dan het huis uitgaan – dringt zich de vraag op: Is dit alles? Heb ik de goede keuzes in mijn leven gemaakt? Moet ik zo maar doorgaan tot ik met pensioen kan?
Mensen stellen zich dan vragen bij hun leven, bij hun relatie met de mensen om hen heen, ze vragen zich af wat hun leven echt de moeite waard maakt. Ze zien de grenzen van hun eigen leven en proberen dan over die grens heen te kijken.
Voor veel mensen is dat ook het moment waarop ze zich de vraag naar de zin van het leven gaan stellen, waarop ze op zoek gaan naar God of het goddelijke, in kerken of in andere religieuze bewegingen.
Je zou het ook zo kunnen zeggen: mensen hebben hun leven in de breedte opgebouwd, nu voelen ze de behoefte om de diepte in te gaan.
Die weg naar de diepte, die weg naar binnen is de weg van het hart.